De Dagvangst – 21 april 2026 – voorbeeld

Goedemorgen. De Europese Commissie presenteerde onlangs een havenstrategie, maar die neemt de zorgen van het kabinet over de Rotterdamse haven niet weg. De Chinese webshop Temu was te gast in het Europees Parlement en belooft minder giftige producten te verkopen. Er moet volgens het kabinet meer Europees geld naar kleine kerncentrales en de Commissie maakt werk van een Europese cloud. Nederlandse bedrijven doen alleen niet mee.  Mijn naam is Bert van Slooten en samen met Sander van Vliet en Ole Spoek maak ik je wakker met onenigheid in de coalitie. Sancties Israël Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen ontmoet vandaag voor het eerst zijn Europese collega’s. Niet in Brussel, zoals gebruikelijk, maar in Luxemburg. Daar praat hij onder andere over veiligheidsgaranties voor Oekraïne, het twintigste sanctiepakket voor Rusland en de Straat van Hormuz. Ook zal het gaan over Israël. Al liggen er, volgens een hooggeplaatste EU-diplomaat, geen sancties op tafel. Wel zal Berendsen de temperatuur van het badwater testen over het opschorten van het handelsdeel van de EU-Israël associatieverdrag, een plan dat via een motie van Kamerlid Kati Piri (Pro/GroenLinks-PvdA) een meerderheid haalde in de Tweede Kamer. Coalitiepartijen CDA en D66 stemden voor de motie, VVD tegen. En de opstelling van de VVD deed behoorlijk wat stof opwaaien.   VVD-Kamerlid Nicole Maes zei “geen behoefte” te hebben om de oorlogsmisdaden van Israël te veroordelen, omdat het land al lange tijd een bondgenoot van Nederland is. Haar uitspraken zorgde voor ongeloof bij Pro, SP, Volt en Denk, en bracht ook op sociale media ophef te weeg.  Dat Berendsen de zaak gaat bespreken met zijn collega’s betekent overigens niet dat het associatieverdrag direct zal worden opgeschort. Berendsen zal slechts vragen om het verdrag te evalueren. Chinese handen Het kabinet wil dat de Europese Unie meer doet om onze havens te beschermen. Via buitenlandse investeringen gaf Europa een groot deel van haar zeggenschap over Europese havens uit handen. Onderzoekers van Clingendael stelden een rapport op over welke risico’s dat met zich meebrengt, en volgens het kabinet is het tijd voor actie.  Vorige maand presenteerde de Europese Commissie de Havenstrategie met onder meer plannen om schepen te vergroenen, havens te digitaliseren en de scheepsbouw te innoveren. Hoewel het kabinet grotendeels positief is over de plannen, schieten zij op één domein te kort: bescherming tegen buitenlandse invloed. Vooral China wordt gezien als bedreiging. Het land bezit bijvoorbeeld driekwart van de containerterminal capaciteit in de Rotterdamse haven – de grootste haven van de EU – en heeft zo een aanzienlijk deel van de Europese kritieke infrastructuur in handen. De onderzoekers waarschuwen voor het risico dat de Chinese overheid zo kan bepalen via welke havens goederen de EU in- en uitgaan. Het kabinet bood het onderzoek aan als input voor de EU-Havenstrategie. Hoewel de Commissie beloofde om buitenlandse investeringen in Europese havens nauwkeuriger bij te houden, hoopte Nederland op meer. Zo moest er, zoals ook in het rapport stond, een nationaal aanspreekpunt komen die over buitenlandse investeringen in havens gaat. Ook vraagt het kabinet om een Europese werkgroep die zich met buitenlandse invloed in Europese havens bezighoudt. Doorn in het oog Over China gesproken. Als je Temu in Google intypt, zie je een deken in de vorm van een blad ijsbergsla met ook die print erop. Of een t-shirt met daarop een kalende man met een neus in de vorm van een piemel. Deze producten zijn misschien nog veilig, maar er worden ook genoeg onveilige producten aangeboden: speelgoed met te veel schadelijke chemische stoffen, en producten die lijken op Europese merken, maar dan tegen een uitzonderlijk lage prijs. Het is een doorn in het oog van Europese politici. Vertegenwoordigers van de Chinese webwinkel Temu verschenen vorige week voor het Europees Parlement om in gesprek te gaan met de Europarlementariërs over hun zorgen. De boodschap vanuit de advocaten van de webshop was helder: wij zijn actief op de Europese markt en willen aan jullie regels voldoen. Maar, zo stipten de Europarlementariërs terecht aan, jullie zijn al ruim drie jaar actief in Europa en we hebben geen verbetering gezien. Temu belooft verandering. De webwinkel koppelt nu enkel kopers aan verkopers, maar kondigt aan te werken naar een situatie waarin Temu zelf de verkoper is, en daarmee verantwoordelijk voor de producten die het verkoopt. Tot nu toe kan Temu zich verschuilen achter de redenering: wij zijn slechts het platform. “De stappen die worden gezet gaan de goede kant op”, zegt NSC-Europarlementariër Dirk Gotink. “Maar er zijn nog steeds grote zorgen.” Die scepsis is begrijpelijk. De wetten die er nu zijn, kunnen alleen achteraf ingrijpen: nadat een consumentenorganisatie een product heeft gekocht, getest en gemeld. Dan pas moet het worden verwijderd. Geen enkele wet verplicht Temu om producten te controleren vóórdat ze online gaan. “Het wetgevingskader ontbreekt”, zegt Felicia Stoica van de Europese Commissie. “We kunnen in veel gevallen niet ingrijpen, en vrijwillige maatregelen hebben geen zin.” De Commissie werkt aan een wet die platformen verantwoordelijk houdt voor alle producten die zij aanbiedt, ongeacht of die door derden worden aangeboden. Het voorstel daarvoor wordt over een half jaar verwacht, waarna nog lange onderhandelen volgen. Meer dan een belofte? In 2050 moeten kleine kerncentrales, ook wel SMR’s genoemd, zo’n 17 tot 53 GW elektriciteit opwekken in Europa. Dat is meer dan het elektriciteitsverbruik van Nederland in één jaar. Volgens de Commissie kan de bouw van de centrales in 2030 beginnen.  Beloftes genoeg dus. Maar zijn ze ook realistisch? In Nederland wordt hard gewerkt aan de kleine kerncentrales. Voorlopig gaat dat vooral om onderzoek. Het gaat over SMR’s die koelen met gesmolten zout. Daardoor kunnen ze op hogere temperaturen met minder afval elektriciteit opwekken. Voor al dit onderzoek is geld nodig. En voorlopig trekt de Europese Commissie 200 miljoen euro extra uit. In de Tweede Kamer zeiden experts al dat dit “een druppel op een gloeiende plaat is”. Het kabinet erkent dat ook. In het zogenoemde BNC-fiche schrijft minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen dat 200 miljoen euro “een klein bedrag is ten opzichte van wat vereist lijkt voor het afdekken van risico’s omtrent de realisatie van SMR’s”.  Er mag meer geld naartoe en dat zal het kabinet ook naar voren brengen tijdens de onderhandelingen over de Europese meerjarenbegroting, zo schrijven ze. Zelf doet het kabinet ook een duit in het zakje, en daarom zijn ze ook blij met de toezegging van de Commissie dat staatssteun voor kleine kerncentrales sneller wordt goedgekeurd. Het kabinet stipt daarnaast nog het tekort aan werknemers aan die voldoende kennis hebben van kleine kernreactoren. In Nederland bestaan er enkele studies die gaan over kernenergie, en het kabinet ziet graag dat deze ook in andere EU-landen opgezet worden.  Tot slot schrijft het kabinet: kleine kerncentrales gaan de grote kerncentrales niet vervangen. Het moet een aanvulling zijn.  Europese cloud De Europese Commissie doet een aanbesteding van 180 miljoen euro bij vier Europese techbedrijven. Met het geld kunnen EU-instellingen clouddiensten aanschaffen van Europese makelij. Op deze manier probeert de EU zich los te wurmen van de afhankelijkheid van de Verenigde Staten. De bedrijven zijn Duits, Belgische en Luxemburgs – geen Nederlanders dus.   Europarlementariër Reinier van Lanschot ziet de keuze van de Commissie voor Europese cloudservices als een noodzakelijke stap. “Bijna al onze data is dit moment in Amerikaanse handen en die afhankelijkheid maakt ons kwetsbaar.” Volgens hem moeten Europese overheden hun data zo snel mogelijk overbrengen in Europese clouddiensten, en moet een volwaardige Europese cloudinfrastructuur het doel zijn.   Versterkt het overbrengen van data naar Europese diensten daadwerkelijk de veiligheid van Europese gegevens? Dat is nog maar de vraag. Europese diensten zijn (nog) niet op het niveau van Amerikaanse cloudservices, en bijvoorbeeld minder goed bestand tegen hackers. Hoewel Europese cloudservices de EU op lange termijn minder afhankelijk maken van de Verenigde Staten, is Europese data op korte termijn kwetsbaarder.

Elke ochtend van maandag t/m donderdag om 7.00 uur De Dagvangst in je mailbox met exclusieve laatste nieuwtjes? Abonneren kan hier